Bajka-pomagajka, czyli bajkoterapia

Submitted by on

Definicja bajkoterapii jest banalnie prosta. To po prostu terapia poprzez czytanie bajek. Psychologowie już dawno wykazali, że czytanie określonych bajek może wywierać na dziecko wpływ porównywalny z przeprowadzoną terapią psychologiczną w przypadku towarzyszących dziecku lęków i kłopotów emocjonalnych. Bajkoterapia jest też metodą relaksacyjną.
`    Mimo że bajkoterapia ma wszelkie znamiona profesjonalnej pracy psychologicznej, nie trzeba być wykształconym psychologiem, by móc w ten sposób pracować z dzieckiem. Może to czynić rodzic, opiekunka, nauczyciel , rodzeństwo czy jakakolwiek bliska dziecku osoba…
Spośród szerokiego wyboru bajek terapeutycznych wybierać można bajki typowo relaksacyjne, których głównym zadaniem jest wywołanie w młodym „czytelniku” uczucia odprężenia i uspokojenia. W takiej sytuacji miejscem akcji są zwykle realia kojarzone przez dziecko i postrzegane jako miejsca przyjazne i bezpieczne.
Inną kategorią są bajki psychoedukacyjne, które mają za zadanie wpłynąć na zachowanie dziecka i wywołać pozytywne reakcje w życiu codziennym. W tym przypadku sztuką jest umiejętne dobranie pozycji czytelniczej, ponieważ ważne, by bohater bajkowy przeżywał dokładnie takie same doświadczenia, z jakimi boryka się dziecko. Bajkowy przyjaciel małego czytelnika zmaga się z trudnym problemem, analogicznym do tego, który trapi dziecko, pokazując tym samym, że jest możliwy do zastosowania konkretny wzór zachowania, pozwalający walczyć z problemami. Tego typu bajki szczególnie pomocne są w sytuacjach dorastania oraz w sytuacjach przełomów życiowych dziecka, pomagając przezwyciężać naturalnie pojawiające się w takich okolicznościach lęki.
Do ostatniej grupy zaliczyć należy bajki psychoterapeutyczne. To kolejny stopień „wtajemniczenia” bajkoterapeutycznego. Mają za zadanie pokazać dziecku zupełnie inne myślenie na temat sytuacji lękotwórczej czy stresogennej. Pokazują maluchowi, że lęk czy problem można przezwyciężyć, buduje w nim myślenie, że skoro bohater bajki, najczęściej dziecko lub zwierzątko, poradził sobie z trudnościami, to on też może je pokonać. Bajki psychoterapeutyczne dowartościowują zatem dziecko, pokazują mu sposoby radzenia sobie z kłopotami, budując pozytywne odczucia, takie jak nadzieja, wiara w swoje siły.
Bajki terapeutyczne z reguły wyróżniają się prostą treścią oraz mało skomplikowaną fabułą. Mimo tej pozornej prostoty są w stanie spełnić wiele funkcji. Ich naczelnym zadaniem jest budowanie poczucia własnej wartości u dziecka, wiary we własne siły. Jeśli ulubiony bohater jest w stanie poradzić sobie w kłopocie, dziecko także może to zrobić. Jak wspomniano już wyżej, najważniejsze jednak jest, żeby problem bohatera był analogiczny do problemu dziecka. Wówczas malec spostrzega, że nie jest samotny, a inni borykają się z podobnymi niełatwymi doświadczeniami.
Bajkoterapia może także pomóc zaspokoić emocjonalne potrzeby dziecka. Świat baśni, stanowiąc często swego rodzaju ucieczkę od realności, pomaga nabrać dystansu do przeżywanych spraw.
Równie ważną ich funkcją jest tworzenie nowych wzorców zachowań, które mogą być dziecku nieznane z codziennego życia. Małe dzieci uczą się zachowań społecznych nie tylko poprzez naśladowanie rodziców bądź opiekunów, ale także obserwując zachowania bohaterów bajek, przyswajając role społeczne przez nich realizowane i ćwicząc je później w kontaktach z dorosłymi i innymi dziećmi.
Z bajkami terapeutycznymi pracować może każdy rodzic. W księgarniach obecnie znajdują się gotowe zbiory, często opatrzone komentarzami specjalistów, niejednokrotnie uzupełnione propozycjami zadań dla dziecka, dodatkowych pytań, wzmacniających siłę samej bajki. Zajęcia manualne, teatralne, oparte na dramie pozwalają dzieciom wyobrazić sobie bohatera, wejść w jego rolę, bliżej utożsamić się z daną kreacją.
Bajkowy świat naprawdę ma moc zmieniania postaw. Wykorzystywanie ich do terapii pomaga wpływać na charakter, zachowania, ale także wyobraźnię dziecka. Nadrzędnym celem bajkoterapii jest budowanie poczucia własnej wartości u dziecka i sprawienie, aby potrafiło uwierzyć we własne siły.

Leave a Comment